ఆంజనేయ దండకము, మరియు స్తోత్రములు - Hanuman Worship Hymns

 ఆంజనేయ దండకము ప్రతిరోజూ సులభంగా చదువుకోడానికి క్లుప్తంగా పది నామములతో ఇక్కడ తెలియజేస్తున్నాను. 

ఇందులో ఆంజనేయస్వామిని పది విధములైన విశేషణములు/గుణములలో వర్ణించి కీర్తించడము జరిగింది.

నేను ప్రతి రోజూ పూజా సమయములో ఇలాగే   చదువుతుంటాను. అలాగే ప్రతి శనివారము హనుమాన్ చాలీసా చదివేటప్పుడు కూడా ముందుగా ఈ క్లుప్త దండకమునే చదువుతున్నాను. 

ఈ దండకము తరువాత చదివే ఇంకొన్ని ఇంపుగా ఉండే స్తోత్రాలను కూడ ఇక్కడ తెలియ జేస్తున్నాను. ఇవన్నీ ప్రతీ రోజూ చదువుకునేవే. 

ముందుగా ఆంజనేయ దండకము

శ్రీ ఆంజనేయం, ప్రసన్నాంజనేయం 

ప్రభాదివ్యకాయం, ప్రకీర్తి ప్రదాయం 

భజే వాయుపుత్రం, భజే వాలగాత్రం 

భజేహం పవిత్రం, భజే సూర్యమిత్రం 

భజే రుద్రరూపం, భజే బ్రహ్మతేజం || (1)

అర్థము:-

 శ్రీ ఆంజనేయ స్వామీ ! ప్రసన్నంగా ఉండి, దివ్య తేజస్సుతో కూడిన శరీరం కలవాడా ! ఓ వాయుదేవుని పుత్రా నిన్ను భజిస్తున్నాను . పొడవైన,బలిష్ఠ మైన మెడ కలిగిన నిన్నే కీర్తిస్తున్నాను. పవిత్రమైన నిన్ను భజన చేస్తున్నాను. సూర్యునికి మిత్రుడవైన నిన్నే కీర్తిస్తున్నాను. రుద్రమైన భయంకర రూపుడవైన నిన్నే పొగడుతున్నాను.  బ్రహ్మ తేజస్సుడవైన నిన్నే కీర్తన చేస్తున్నాను. 

ఆంజనేయస్వామి స్తోత్రములు 

మనోజవం, మారుత తుల్య వేగం 

జితేంద్రియం, బుద్ధిమతాం వరిష్టం 

వాతాత్మజం, వానరయూధ ముఖ్యం 

శ్రీరామ దూతం, శిరసా నమామి || (2)

అర్థము:-

సదా యౌవనము, పటుత్వము అయిన మనస్సుతో, గాలితో పోలిన వేగము కలిగి, ఇంద్రియములను జయించిన, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడవై, వానర యోధులందరిలో ముఖ్యమైన వాడివి, వాయుపుత్రుడవు అయిన ఓ శ్రీరాముని దూతవైన ఆంజనేయ స్వామీ, నీకు నా శిరస్సు వంచి దాసోహములు సమర్పిస్తున్నాను. 

   

అతులిత బలధామం, స్వర్ణశైలాభ దేహం 

దనుజవన కృశానుం, జ్ఞానినా మగ్రగణ్యం 

సకల గుణ నిధానాం, వానరాణాం అధీశం 

రఘుపతి ప్రియభక్తం, వాతజాతం నమామి || (3)

అర్థము:-

అంతులేని బలము కలిగి, బంగారు కొండల కాంతి కలిగిన దేహము పొంది, రాక్షస సమూహములను గడ్డిపోచలుగా నలప కలుగు శక్తివంతుడవై, జ్ఞానులందరిలోకీ అగ్రేసరుడవై, అన్ని గుణములకూ నిధి వంటి వాడివై, వానరులలో అధిపతివై, రఘుపతి శ్రీ రామునికి ప్రియ భక్తుడవైన, గాలిపుత్రా! నీకు నమస్సులు. 

  

గోష్పదీకృత వారాశిం, మశకీకృత రాక్షసం 

రామాయణ మహామాలా రత్నం, వందే అనిలాత్మజం 

యత్ర యత్ర రఘునాథ కీర్తనం, తత్ర తత్ర కృత మస్తకాంజలిమ్ 

భాష్పవారి పరిపూర్ణ లోచనం, మారుతిమ్, నమత రాక్షసాంతకమ్ || (4) 

అర్థము:-

సముద్రాన్ని ఒక గోవు కాలిక్రింది గోతిని దాటినట్లుగా దాటావు (ఆవులు కాని గేదెలు కాని నడుస్తున్నప్పుడు వాటి గిట్టల ముద్రలు మట్టిలో పల్లముల లాగ కనిపిస్తాయి కదా.  సముద్రాన్ని ఆ పల్లములాగా హనుమంతుడు దాటాడని చెప్పబడింది). 

ఇక రాక్షసులనేమో దోమలు నలిపినట్లుగా నలిపేశాడు హనుమ. అటువంటి ఓ ఆంజనేయస్వామి, రామాయణము ఒక మాల అయితే ఆ మాలలో రత్నము వంటివాడవు నీవు. నీకు వందనములు ఓ అనిలపుత్రా  (గాలి పుత్రా) ! 

ఎక్కడెక్కడయితే శ్రీ రాముని కీర్తన జరుగుతుంటుందో అక్కడక్కడ ఆంజనేయస్వామి అంజలి జోడించి వింటూ ఉంటాడు (ఇప్పటికి కూడా). ఆ వినడము కూడా ఎంతో ఆనందంలో తన్మయుడైపోయి కళ్ళల్లో ఆనందభాష్పాలు  నిండిపోయేలా వింటూ ఉంటాడు. అటువంటి ఓ మారుతీ, రాక్షసాంతకా ! నీకు నా నమస్సులు.    

హనుమాన్ చాలీసా - Hanuman Chalisa

 

హనుమాన్ చాలీసాఅంటే హనుమంతుని స్తుతి చేస్తూ అల్లబడిన 40 దోహాలు. దోహా అంటే రెండు వరుసల అల్లికలు (స్తోత్రములు లేదా పద్యములు).  

ఈ హనుమాన్ చాలీసా ని మహాకవి తులసీదాసు అవధీ భాషలో రచించెను. 

శ్రీ సీతారాములకు అత్యంత ప్రియ భక్తుడు హనుమంతుడు. అతను శ్రీరామునికి ఎంతో ప్రేమతో, నిస్వార్ధముగా సేవ చేసి తరించెను. ఎప్పుడూ చిరంజీవిగా ఉండేట్లా వరము పొందాడు.  

శ్రీ సీతారాముల కటాక్షము లభించాలంటే ముందుగా ఆంజనేయ స్వామిని స్తుతించి ప్రసన్నము చేసుకోవాలి. 

ఈ చాలీసా ని ముఖ్యంగా ప్రతి మంగళవారము భక్తులందరూ అంత్యత ప్రియంగా చదువుతుంటారు. అన్ని రోజులూ చదివితే ఇంకా మంచిది. 

ఇప్పుడు ఈ హనుమాన్ చాలీసా ని విశదీకరిస్తున్నాను. ప్రతీ పదాన్ని కూడ ఏ విధంగా పలకాలో ఆ విధంగానే రాసి మీకు సులువుగా చదువుకునెట్లా తెలియజేస్తున్నాను.  

హనుమాన్ చాలీసాకి ముందు వెనుక కూడ చదవాల్సిన కొన్ని స్తుతులు ఉన్నాయి. 

ముందు చదవాల్సిన స్తుతులు :

శ్రీ ఆంజనేయం ప్రసన్న ఆంజనేయం, ప్రభా దివ్యకాయం ప్రకీర్తి ప్రదాయం, భజే వాయుపుత్రం భజే వాలగాత్రం, భజేహం పవిత్రం, భజే రుద్రరూపం, భజే బ్రహ్మతేజం|| 

ఓం నమో శ్రీ ఆంజనేయ స్వామినే నమః 

ఓం నమో శ్రీ సీతారామాయ నమః

 

ఆపదామహర్తారం దాతారం సర్వసంపదాం 

లోకాభిరామం శ్రీరామం భూయో భూయో నమాహ్యమం|| 

అసాధ్య సాధక స్వామిన్, అసాధ్యం తవ కింవదా? 

రామదూత కృపాసింధో మత్కార్యం సాధయ ప్రభో || 

అతులిత బలధామం స్వర్ణ శైలాభ దేహుం 

దనుజవన కృశానుం  జ్ఞానినామగ్రగణ్యం 

సకల గుణ నిధానామ్ వానరాణాం అధీశం 

రఘుపతి ప్రియభక్తం వాతజాతం నమామి|| 

గోష్పదీ కృత వారాశిం మశకీ కృత రాక్షసం 

రామాయణ మహామాలా రత్నం వందే అనిలాత్మజం|| 

యత్రయత్ర రఘునాథ కీర్తనం తత్ర తత్ర కృత మస్తకాంజలిమ్ 

భాష్పవారి పరిపూర్ణ లోచనమ్ మారుతిం నమత రాక్షసాంతకమ్|| 

ఓం శ్రీ గురుచరణ సరోజరజ నిజ మను ముకుర సిధారు 

వరణౌ రఘువర విమల యశు జో దాయకు ఫల చారు | 

బుధ్ధి హీనతను జానికౌ సుమిరౌ పవన కుమారు 

బల బుధ్ధి విద్యా దేహు మోహి హరహు కలేశ వికారు ||  

హనుమాన్ చాలీసా - Hanuman Chalisa     

జయ హనుమాను, జ్ఞాన గుణ సాగరు, 

జయ కపీసు, తిహు లోక ఉజాగరు ||  

రామదూత, అతులిత బలధామ, 

అంజని పుత్ర, పవనసుత నామ || 

మహావీర, విక్రమ, బజరంగీ, 

కుమతి నివారు, సుమతి కే సంగీ || 

కంచన వరణ, విరాజు సురేశ, 

కానన కుండలు, కుంచితు కేశా || 

హాతు వజ్ర, ఔరు ధ్వజా విరాజై, 

కాంధే మూంజ జనేవూ సాజై || 

శంకర సువను, కేసరి నందను, 

తేజ ప్రతాపు, మహా జగు వందను || 

విద్యా వాన్, గుణీ అతి చాతురు, 

రామ కాజు కరిబేకో ఆతురు || 

ప్రభు చరిత్ర సునీబేకో రసియా, 

రామలఖను సీతా మను బసియా || 

సూక్ష్మ రూప ధరి సియహి దిఖావా, 

వికట రూప ధరి లంక జరావా || 

భీమ రూప ధరి అసుర సహారే ,

రామచంద్ర కే కాజు సవారే ||   

లాయి సజీవను లఖను జియాయే,

శ్రీ రఘు బీరు హరఖి ఉర లాగే || 

రఘుపతి కీన్హీ బహుత్ బడాయి,

కహా భరత సమ తుము ప్రియ భాయి || 

సహస వదను తుమరో యశు గావై,

అసు కహి శ్రీపతి కంఠు లగావై || 

సనకాదిక బ్రహ్మాది మునీశా,

నారద శారద సహితు అహీశా || 

యమ కుబేరు దిక్పాలు జహాతే,

కవి కోవిదు కహ్ సకై కహా తే ||  

తుమ ఉపకారు సుగ్రీవహి కీన్హా,

రామ మిలాయి రాజ పద్ దీన్హా || 

తుమరో మంత్రు విభీషను మానా,

లంకేశు భయే సబు జగు జానా ||

యుగ సహస్ర యోజను పరు భాను,

లీల్యో తాహి మధుర ఫల జాను || 

ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ మాయి,

జలధి లాంఘి గయె అచరజు నాహి || 

దుర్గమ కాజు జగతుకె జేతే,

సుగమ అనుగ్రహు తుమరే తేతే || 

రామ ద్వారే తుమ రఖవారే,

హోతు న ఆజ్ఞా బిను పైఠారే ||

సబ సుఖ లహై తుమారీ శరణా,

తుమ రక్షకు కాహూకో డరనా || 

ఆపను తేజు సంహారో ఆపై,

తీనో లోకు హాంకతే కాంపై || 

భూత పిశాచ నికటు నహి ఆవై,

మహావీరు జబ నాము సునావై || 

నాశై రోగు హరై సబ పీడా,  

జపతు నిరంతరు హనుమతు బీరా || 

సంకట సే హనుమాను ఛుడావై,

మను క్రమ వచను జో లావై || 

సబ పర రాము తపస్వీ రాజా,

తినకే కామ సకల తుమ్ సాజా || 

ఔర్ మనోరథ జో కోయి లావై,

తాసు అమిత జీవన ఫల పావై || 

చారోమ్ జుగ ప్రతాప తుమారా,

హై ప్రసిద్హ జగత ఉజియారా || 

సాధు సంత కే తుమ రఖవారే,

అసుర నికందను, రామ దులారే || 

అష్ట సిధ్ధి నవనిధి కే దాతా,

అస వర దినిహు జానకీ మాతా || 

రామ రసాయను తుమరే పాసా,

సాదర తుము రఘుపతి కే దాసా || 

తుమరే భజను రాము కో భావై,

జనమ జనమ కే దుఖ బిసరావై || 

అంతః కాలు రఘుబర పుర జాయి,

జహాఁ జన్మ హరిభక్త కహాయి || 

ఔర్ దేవతా చిత్త న ధరయి,

హనుమత సేఇ సర్వ సుఖ కరయి || 

సంకట కటై, మిటై సబ పీడా,

జో సుమిరై హనుమతు బల బీరా || 

జయ్ జయ్  జయ్ హనుమాను గోసాయి,

కృపా కరహు గురు దేవ్ కినాయి || 

యహ శత బారు పాఠు కరు జోయి,

ఛూటహి బంది మహా సుఖ హోయి || 

జో యహ పఢీ హనుమాను చాలీసా,

హోఇ సిధ్ధి, సాఖీ గౌరీశా || 

తులసీదాస సదా హరి చేరా,

కీజై నాథ్ హ్రిదయ మహు డేరా || 

వెనుక చదవాల్సిన  స్తుతి 

ఓం పవన తనయు, సంకట హరను, మంగళ మూరతి రూపు, 

రామలఖను సీతా సహితు హ్రిదయ బసహు సుర భూపు ||

ఓం నమో శ్రీ ఆంజనేయ స్వామినే నమః | 

ఓం నమో శ్రీ సీతారామాయ నమః ||             

          

పంచముఖీ ఆంజనేయస్వామి - Panchamukhi Hanuman

మన హిందూ సంప్రదాయంలో ఆంజనేయస్వామికి ప్రముఖ స్థానమున్నది. శ్రీరాముని బంటుగా మరియు భక్తికి ప్రతీకగా ఆంజనేయుని మనం పూజిస్తాము. ఆయనని పూజిస్తే మన ఆపదలన్నింటి నుండి మనని రక్షిస్తాడనీ, శ్రీరామునికి  మనని దగ్గరగా చేరుస్తాడని మన నమ్మకము. 

 అంతే కాదు హనుమంతుని మనము ఐదు ముఖములతో కూడిన రూపంగా ఎక్కువగా ధ్యానిస్తుంటాము. 

పంచముఖీ ఆంజనేయస్వామి గుణగణాలు 

• తూర్పు ముఖంగా మన వైపు చూస్తున్న స్వామి సకల పాపాలను హరించి మనకు చిత్తశుధ్ధి కలిగేట్లా చేస్తాడు. 
• దక్షిణ ముఖంగా చూస్తున్న కరాళ ఉగ్రనరసింహ స్వామి శత్రుభయాన్ని పోగొట్టి మన అభీష్టములు ఫలించేట్లా చేస్తాడు. 
• పడమటి ముఖంగా ఉన్న మహావీర గరుడస్వామి దుష్టప్రభావములు, మరియు హాని కలిగించే విష ప్రభావాల నుండి మనని రక్షించి సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
• ఉత్తర ముఖంగా చూస్తున్న లక్ష్మీ వరాహ స్వామి గ్రహముల చెడు ప్రభావముల నుండి మనని రక్షించి అష్టైశ్వర్యాలు కలిగిస్తాడు.
• ఊర్ధ్వ ముఖంగా ఉండే హయగ్రీవస్వామి సకల విద్యలు, మరియు జయాన్ని, మంచి జీవన సహచరిని ప్రసాదిస్తాడు.

పంచముఖి అవతారము

రామాయణం లోని వర్ణనల ప్రకారము పంచముఖి ఆంజనేయస్వామి యొక్క అవతరణ ఈ విధముగా జరిగెను.

రామ, రావణ యుద్ధము జరుగుతున్నప్పుడు రావణుడు పాతాళ లోక అధిపతి యైన అహిరావణుని సాయము తీసికొనెను  అహిరావణుడు తన మాయలతో విభీషణుని రూపము దాల్చి రామ లక్ష్మణులను బంధించి పాతాళము లోనికి తీసుకుపోయెను. అప్పుడు ఆంజనేయస్వామి అహిరావణుని మృత్యు రహస్యమును తెలుసుకోగా తెలిసినది ఏమిటంటే అక్కడ పాతాళ లోకములో ఒక చోట రహస్యంగా ఐదు దిశలలో వెలుగుతున్న ఐదు దీపములను ఒకే సారి ఆర్పితే వాని మృత్యువు సంభవించును అని.

వెంటనే ఆంజనేయుడు పంచముఖి అవతారమెత్తి తన ముఖములను ఆ ఐదు దిశలకేసి పెట్టి తన నోటి గాలితో ఒకే సారిగా ఆ ఐదు దీపాలనీ ఆర్పేశాడు.

ఈ విధంగా పంచముఖి ఆంజనేయుని అవతరణ జరిగింది.

పంచతత్త్వముల సహాయంతో ఆంజనేయస్వామి లంకా యాత్ర వర్ణన 

కంబ రామాయణం లో పంచతత్త్వముల నుపయోగించి హనుమంతుని లంకా యాత్రను అతి అద్భుతంగా వర్ణించడం జరిగింది.

"వాయుపుత్రుడైన ఆంజనేయుడు (ఇక్కడ వాయువు తత్త్వము) వెంటనే సముద్ర జలాలను (ఇక్కడ జల తత్త్వము) ఆకాశ మార్గమున దాటి (ఇక్కడ ఆకాశ తత్త్వము), భూదేవి పుత్రిక సీతామాతను (ఇక్కడ భూ తత్త్వము) కలుసుకుని, లంకా నగరాన్ని మంటలలో దహించి (ఇక్కడ అగ్ని తత్త్వము) సీతామాత క్షేమ సమాచారమును రామునికి అందించెను".


ఇంతటి మహనీయుడైన శ్రీ ఆంజనేయస్వామిని ప్రతి మంగళవారము మరియు శనివారం కూడా భక్తితో మనస్ఫూర్తిగా పూజిస్తే అందరి ఆపదలను, కష్టములను తొలగించి వారికి సుఖ సంతోషములు అందచేస్తాడు. ఇంతే కాదు శ్రీ సీతారాముల కృపాకటాక్షములకు కూడ దగ్గర చేస్తాడు.